• Interviews geven

    Onze vorige twee blogs beschreven hoe je een goed mondeling of schriftelijk interview kan afnemen. Wat gebeurt er echter als je nu aan de andere kant staat, als jij degene bent die geïnterviewd wordt? De tips die hieronder volgen zijn niet alleen voor een interview tussen bijvoorbeeld een CEO en een journalist, maar ook voor een sollicitatiegesprek of eender welk ander interview.

    De eerste en belangrijkste regel is: wees voorzichtig. Alles wat je zegt kan tegen je gebruikt worden, zeker als een journalist erop uit is om jouw negatieve punten te vinden. Wees altijd discreet en deel niet teveel informatie.

    Een goede interviewer let niet enkel op wat je juist antwoordt, welke details je vrijgeeft of welke informatie je zou kunnen lekken, maar hij/zij zal ook op jouw lichaamstaal letten. Als je bijvoorbeeld meer zenuwachtig of gespannen lijkt bij een bepaalde vraag, zal de interviewer er alles aan doen om over jouw antwoord door te vragen. Een goede voorbereiding is essentieel als je een goed interview wilt geven.

    Enkele handige tips:

    • Zoek op voorhand informatie op over wie jou zal interviewen. Als het een journalist is kan je andere interviews opzoeken en bekijken en analyseren wat zijn/haar stijl is. Zo kan je je al een beter beeld vormen van wat jou te wachten staat. Als je gaat solliciteren bij een bedrijf zoek je best zoveel mogelijk informatie op over de job en het bedrijf. Hoe meer je weet, hoe beter je de juiste antwoorden kan geven.
    • Zorg dat je de juiste informatie hebt. Ken de feiten. Niet alleen over een bedrijf, maar ook over jezelf.
    • Zorg dat je op voorhand al eens geoefend hebt. Als je weet dat je bijvoorbeeld moet spreken in naam van jouw bedrijf voor een magazine, is het essentieel dat je je voorbereidt zodat je weet welke uitleg je gaat geven en welke termen je moet gebruiken. Bestudeer de boodschap goed en zorgvuldig. Als je wilt oefenen voor een jobinterview vind je online meer dan genoeg voorbeeldvragen waar je voor jezelf al een antwoord op kan formuleren. Vragen als “Kan je me wat meer vertellen over jezelf?” en “Wat zijn jouw sterken/zwakke punten?” zullen immers altijd voorkomen in een jobinterview.
    • Natuurlijk kan je niet op alle vragen anticiperen. Wanneer er in het interview dus een vraag opduikt die je niet verwacht, zorg dan dat je kalm blijft. Neem je tijd om een goed antwoord te formuleren.
    • Als je niet zeker bent wat de vraag juist is moet je niet bang zijn om te vragen of de interviewer de vraag wilt herhalen. Of als je geen kant en klaar antwoord hebt en niet meteen kan antwoorden, geef dit aan in het gesprek en bied aan om hier later op terug te komen.
    • Indien er een stilte valt tijdens een interview met een journalist, laat dan de journalist het gesprek weer op gang brengen en doe dit niet zelf.
    • Voeg af en toe voorbeelden toe aan jouw antwoorden. Hoe specifieker je bent, hoe beter je overkomt. Zorg wel dat jouw antwoorden niet te lang worden. Het is altijd beter om direct en to the point te zijn.
    • Probeer controle te hebben over het interview en stuur het interview zo dat jouw boodschap goed overkomt en duidelijk wordt.
    • Als je een jobinterview doet moet je niet bang zijn om de overwinningen in jouw carriere te laten vallen. Het laat alleen maar zien dat het bedrijf een goede keuze zou maken om jou aan te nemen; verkoop je zelf. Zorg ook dat jouw antwoorden matchen met de jobbeschrijving.
    • In een jobinterview is het belangrijk dat jouw antwoorden professioneel zijn. Je moet niet over jouw persoonlijk leven praten. In een ander interview hangt het natuurlijk van het onderwerp af. Misschien willen ze net te weten komen wat dé manager van bedrijf X in zijn/haar vrije tijd doet.
    • Zorg dat je voorbereid bent op de vraag “Heb je zelf nog vragen?”. Als je zelf geen vragen hebt is het goed de interviewer te bedanken.

    Heb jij nog vragen voor ons? Aarzel niet om contact op te nemen met info@buzzista.nl.


  • Schriftelijke interviews

    In onze vorige blog hadden we het over het afnemen van een mondeling interview. Je kan echter ook schriftelijk interviewen. Een journalist kan een schriftelijk interview afnemen bijvoorbeeld omdat de respondent in het buitenland zit. Schriftelijk interviewen wordt vaak gebruikt als dataverzameling in een onderzoek, denk maar aan een enquête. Er gaat heel wat voorbereiding vooraf aan zo’n interview en het is belangrijk dat je de gegevens goed analyseert. Deze blog licht toe hoe je een succesvol schriftelijk interview opzet.

    Wanneer je kiest voor een schriftelijk interview heb je de mogelijkheid een groter aantal mensen te ondervragen dan wanneer je mondelinge interviews houdt. Je verzamelt een enorme hoeveelheid gegevens die je later kan gaan analyseren, wat het extra belangrijk maakt dat je jouw vragenlijst en antwoordmogelijkheden goed opstelt zodat je jouw verwerkingstijd verkort. In tegenstelling tot een mondeling interview ben je wel meer gebonden aan de onderwerpen die vooraf vastgelegd werden. Bij een mondeling open interview heb je namelijk de mogelijkheid om dieper in te gaan op een antwoord van een respondent en heb ben je vrijer om het gesprek een bepaalde richting te laten uitgaan. Je kan natuurlijk ook een open vraag toevoegen aan jouw schriftelijk interview om de mening van de respondenten te weten te komen, maar dat maakt het moeilijker voor jou om de gegevens te analyseren. Als je maar één of twee personen moet interviewen kan je een interview met open vragen uitschrijven, maar vanaf je meerdere respondenten wil ondervragen maak je beter gebruik van vooraf vastgestelde antwoordmogelijkheden. Bedenk goed welke vorm van interviewen je wilt gebruiken om de door jouw gewenste resultaten te behalen voor je begint.

    Hoe begin je aan zo’n schriftelijk interview? Eerst en vooral ga je je afvragen wat jouw onderzoeksprobleem, doelstelling en onderzoeksvraag zijn. Je gaat na of er al informatie aanwezig is die je kan gebruiken en stelt vast wie of wat jouw onderzoekseenheden zijn. Stel, je wilt de klanten van een bepaalde winkel interviewen over klantvriendelijkheid. In een onderzoek meet je dan bepaalde kenmerken bij die onderzoekseenheden, waarbij in dit geval bijvoorbeeld hun oordeel over klantvriendelijkheid een kenmerk is. Het kan interessant zijn om de relatie tussen bepaalde kenmerken te bekijken: wat is de samenhang tussen dat oordeel en de leeftijd van de klanten? In sommige gevallen zal er sprake zijn van causaliteit, je zoekt dan uit of de ene variabele de oorzaak is van de andere. Vaak is er ook een derde variabele aanwezig: stel dat jouw onderzoek aantoont dat de klanten minder winkelen op weekdagen, dan is de derde variabele waarschijnlijk “werkuren”. Als je jouw voorbereidend werk hebt afgerond moet je je enkel nog afvragen of het onderzoek haalbaar is (denk aan tijd, geld, bereikbaarheid en beschikbaarheid van de respondenten) voor je kan beginnen aan jouw vragenlijst.

    Net zoals bij het mondelinge interview is het belangrijk om helder taalgebruik te hanteren in jouw vragenlijst, geen dubbele vragen te stellen, jouw vragen in een logische volgorde te zetten, enz. Lees zeker even onze blog van vorige week om de tips na te lezen. Om het jezelf makkelijker te maken kan je jouw vragenlijst opstellen op de computer en ook zo laten invullen door de respondenten. Op die manier kan je de gegevens gemakkelijk verzamelen voor analyse. Wat het ook gemakkelijker maakt is dat je de antwoordmogelijkheden kan beperken. Veel schriftelijke interviews maken gebruik van een antwoordschaal. Om korte en gemakkelijk verwerkbare antwoorden te verkrijgen gebruik je best antwoordvakjes die de respondenten kunnen aankruisen. Je kan dat doen door elkaar uitsluitende opties te geven, zoals bijvoorbeeld een leeftijdsklasse die de respondenten moeten aankruisen (20-25 jaar, 26-30 jaar, …), door meerdere antwoordmogelijkheden te bieden ( “wat zijn je interesses”), of door een Likertschaal te gebruiken om de attitude of mening van de respondent te meten (“oneens / eens”). Wanneer je de mening van de respondenten wil weten over een bepaald subject kan je natuurlijk ook een open vraag stellen waar ze hun antwoord kunnen noteren, maar hou er dan rekening mee dat je er langer over doet om alle data te analyseren.

    Een interview is natuurlijk niets zonder respondenten. Bij de werving wil je dat de non-respons zo laag mogelijk is, dus alles hangt er vanaf hoe je jouw onderzoek presenteert. Een goede introductie bevat een uitleg over de relevantie van jouw onderzoek, wie het uitvoert, of de gegevens anoniem of niet verwerkt worden, hoeveel tijd het invullen van de vragen inneemt en of er sprake is van publicatie. Zorg dat je jouw respondenten ook altijd bedankt voor hun medewerking na het interview.

    Wanneer je genoeg respondenten hebt kan je de gegevens beginnen verzamelen en analyseren. De data-analyse is erg belangrijk bij een schriftelijk interview. Aangezien alle respondenten dezelfde vragenlijst hebben gekregen kan je alle antwoorden gemakkelijk verzamelen en overzetten in bijvoorbeeld een Excel document. Uit die gegevenstabellen die je dan verkrijgt kan je (bijvoorbeeld via het programma SPSS) statistisch de verschillen toetsen, de samenhang berekenen, de effecten van bepaalde gegevens, enz. Dat hangt allemaal af van jouw onderzoeksvraag en welke resultaten je wilt bereiken. Zorg ervoor dat je jouw resultaten dubbelcheckt en kijkt of ze betrouwbaar zijn.

    Al die gegevens en resultaten zet je dan samen in een rapport. Daarin beschrijf je jouw gegevens, jouw datamatrix, jouw werking, de analyse en de resultaten. Je toetst jouw onderzoeksvraag en doelstelling en schrijft alles mooi uit in een conclusie.

    Buzzista kan jou helpen met het opstellen en uitvoeren van schriftelijke interviews. Voor vragen over onze diensten of voor het maken van een afspraak, kun je ons bereiken op: info@buzzista.nl.


  • Interviews afnemen

    De hele dag door stellen we vragen. Wanneer komt de bus? Wat ga ik vanavond eten? … Wanneer je echter gericht vragen wilt stellen doe je dat aan de hand van een interview. Niet alleen journalisten houden interviews op de radio en TV, maar ook op de werkvloer komt dit gespreksmodel voor. Denk maar aan een selectie- of exitinterview, of een interview als dataverzamelingsmethode in een onderzoek. In deze blog zullen we het hebben over mondelinge interviews, later volgt een blog over schriftelijke interviews en enquêtes.

    Wat eigen is aan een interview is dat het onderwerp en doel van het vraaggesprek van tevoren zijn vastgelegd. De interviewer heeft zich al volledig voorbereid, informatie opgezocht over de geïnterviewde en een vragenlijst opgesteld. Maar hoe stel je nu een goed interview op?

    De eerste stap is om het interview aan te vragen en informatie op te zoeken over de geïnterviewde, de persoon die je wilt interviewen. Je bepaalt hoe en waar je jouw interview gaat houden zodat je de juiste voorbereidingen kan treffen. Een mondeling interview kan immers naast face-to-face ook telefonisch gebeuren of online via Skype bijvoorbeeld.

    Een mondeling interview biedt vele voordelen. Je hebt weinig beperkingen; je kan immers open vragen stellen en dieper op de gesprekstof ingaan door door te vragen. Een open vraag geeft de mogelijkheid tot onvoorziene antwoorden, terwijl een gesloten vraag eenvoudige antwoorden biedt die weinig verwerkingstijd eisen. Je bent ook vrijer in het bepalen van de locatie en tijdsduur: je kan bijvoorbeeld in een café een mondeling interview houden, terwijl een schriftelijk interview vaak via computer verloopt en je dus in een ruimte met apparatuur aanwezig moet zijn. Een nadeel van een mondeling interview kan zijn dat je langere verwerkingstijd ondervindt. In een groot dataonderzoek is een mondeling interview dan minder interessant.

    De enige vorm van interviewen die zin heeft in een mondeling interview is een open interview. Enkel het onderwerp en de beginvraag worden vastgelegd. Je moet dan als interviewer het gesprek sturen en jouw rode draad volgen.

    Jouw vragenlijst moet goed opgesteld worden. Een interview staat of valt met de formulering van jouw vragen. Gebruik onderstaande tips om jouw lijst op te stellen:

    • Hanteer helder en eenduidig taalgebruik.
    • Wees voorzichtig met het gebruik van suggestieve vragen: vragen die een waardeoordeel of een veronderstelling bevatten. Jouw gesprekspartner kan hierdoor het idee krijgen dat hij in een bepaalde richting wordt geduwd en daardoor dichtklappen.
    • Stel geen dubbele vragen. Splits de vraag dan liever op in twee kleinere vragen.
    • Stel geen controversiële vragen. De vragen mogen geen negatieve reacties oproepen.
    • Zorg dat jouw vragen aansluiten bij het niveau van de respondent.
    • Zorg dat jouw vragen in een logische volgorde worden gesteld.
    • Test jouw vragen al eens uit op iemand.

    In een mondeling interview is het vooral belangrijk hoe je je gedraagt tijdens het interview. Allereerst wil je dat de geïnterviewde zich op zijn/haar gemak voelt bij de ontmoeting, dus let op jouw houding en doe wat aan small talk. Stel jezelf voor aan de geïnterviewde en vraag toestemming indien je hem/haar (live) zou willen opnemen. Bij het begin van het interview introduceer je de persoon. Dit doe je niet alleen op camera, maar ook als je het interview in een magazine of online zou posten. Je begint dan het gesprek met het uitleggen van het doel: wat je hoopt te weten te komen. Je stelt de gesprekstijd vast en bepaalt de thema’s die aan de orde zullen komen.

    Een mondeling interview maakt meestal gebruik van open vragen. Hier is het belangrijk goed te luisteren en op te letten. Je zal soms vragen opnieuw moeten formuleren als je merkt dat jouw gesprekspartner de vraag niet goed begrijpt, of als je merkt dat hij/zij een antwoord uit de weg gaat. Doorvragen is erg belangrijk in een open interview, zeker wanneer de gegeven informatie niet helder is. Een andere manier waarop je meer duidelijkheid kunt scheppen, is door het geven van een samenvatting van een antwoord of een naam of woord te herhalen. “Als ik het goed begrijp, bedoelt u dus dat …?” of “Mijnheer Peeters?” Je dwingt jouw gesprekspartner hierdoor om zijn eerdere antwoord nogmaals toe te lichten.

    Je moet er ook voor zorgen dat je de rode draad in het interview niet kwijtraakt. Voor jouw gesprekspartner is dit het moment om zijn/haar verhaal te vertellen en als interviewer moet je zorgen dat hij/zij niet teveel afwijkt van het centrale gespreksonderwerp. Wanneer je het gevoel hebt dat je voldoende informatie hebt vergaard over een onderwerp, stel je voor het interview op dat punt af te ronden. Je maakt dan een samenvatting van de belangrijkste punten. Bedank ten slotte de respondent en stuur het publiek eventueel door naar de site of blog van de desbetreffende persoon.

    Wij van Buzzista helpen je graag verder met het opstellen en uitvoeren van interviews. Voor vragen over onze diensten of voor het maken van een afspraak, kun je ons bereiken op: info@buzzista.nl.